Yozgat’taki Çingene kızlarının ‘kankan’ dansı

1876 yılında Anadolu seyahatine çıkan İngiliz Burnaby, Yozgat izlenimlerini kaydederken, Yozgat’ın yukarısında oturan Çingene kızlarının bir tür ‘kankan’ dansı gösterisini izlediğini de anlatıyor.

Denizbank’ın kültür kuruluşu olan “DenizKültür” tarafından yayınlanan “20. Yüzyıl Başında Osmanlı Kentleri” kitabının Yozgat bölümünde, bu şehre dair ilginç ayrıntılar yer alıyor.

tarım ve hayvancılık, Yozgat ekonomisi, Yozgat tarihi, Yozgat çiftçileri

1907 yılı itibariyle Yozgat’ta 774 adet deve, 35 bin 77 adet inek ve öküz, 4 bin 345 adet manda, 2 bin 746 adet at-kısrak ve bargir, 19 adet ester (katır), 10 bin 150 adet merkep, 70 bin 171 adet tiftik keçisi ve 75 bin 878 adet koyun bulunuyormuş.

Geçen Kurban Bayramı’ndan önce Yozgat’ın Sorgun İlçesi’nde açılan ve çok yakında Sarıkaya İlçesi’nde de hizmete açılacak olan canlı hayvan pazarları, Yozgat’ın hayvancılık alanında sahip olduğu eski şöhretini de akıllara getiriyor.

Taha Niyazi Karaca’nın Türk Tarih Kurumu tarafından yayınlanan “Ermeni Sorununun Gelişim Sürecinde Yozgat’ta Türk Ermeni ilişkileri” isimli kitabında, Yozgat’ın ekonomik ve sosyal durumu hakkında ayrıntılı bilgiler veriliyor.

Daha şehrimizin adını bile bilmiyormuşuz

Sürur Öztürk

“Yozgat” adının, Hazreti Hızır aleyhisselâmın, aşiret Reisi Ömer Cabbar Ağa için ettiği “Çobanoğlu, yozuna yoz katılsın, memleketinin adı Yoz kat olsun” duasından kaynaklandığı rivayet edilir. Merhum Abbas Sayar ise, yıllar önce Yozgat gazetesinde yayınlanan bir yazısında, Yozgat adının Latince “Yozgates / Yozgatantes” kelimesinden geldiğini ileri sürüyor.

1947 yılında İstanbul’da “Yozgat” adı üzerine bir araştırma yaptığını belirten Sayar, Botanik Araştırmalar Ansiklopedisi’nde “Salvi Yozgatantes” isimli soğanlı bir bitki türünden bahsedildiğini, bu bitkiye de dünyada başka bir yerde rastlanmadığını kaydediyor.

Et sıkıntısı çeken devlet, Çapanoğlu Ahmet Ağa’dan İstanbul’a koyun göndermesini istemiş

Hükümet, et fiyatlarının anormal bir şekilde yükselmesi üzerine, fiyatların normal seviyeye düşmesini sağlamak amacıyla Avrupa ülkelerinden et ithal etme kararı aldı.

Et sıkıntısının gündemde olduğu bugünlerde, Yozgat Müzesi’nin internet sitesinde yer alan bir bilgi, 18’inci yüzyılda yaşanan et sıkıntısının giderilmesine Yozgat bölgesinden yapılan katkıya işaret ediyor.

Sitede yer alan bilgiye göre, “1755’de İstanbul’da ortaya çıkan et sıkıntısını gidermek üzere koyun göndermeleri karşılığında, Bozok Sancağı malikâne olarak Çapanoğlu Ahmet Ağa’ya verilmiş.”

Aynı bilgi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın internet sitesindeki Yozgat sayfasının “Genel Bilgiler / Tarihçe” kısmında da yer alıyor.

Bu köprüden Osmanlı ordusu geçmiş

Yozgat-Şefaatli yolu üzerindeki tarihî Karabıyık Köprüsü’nün, Osmanlı padişahlarından Yavuz Selim tarafından 1516 yılında Mısır seferine giderken yaptırıldığı kaydediliyor. Tarihî köprü, 494 yıl sonra bile hâlâ kullanılabilir durumda…

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Yavuz Selim’in Mısır seferi için şöyle diyor: “Cemal Paşa’nın I. Cihan Harbi’nde askerleri yaz sıcağında Mısır seferinde perişan ettiğini düşünürsek; 1517 yılında ordusunu selâmetle Sina Çölü’nden geçirmesini, onun askerî dehasına ve üstün teknik bilgisine bağlamak gerekir.”

Yozgat Belediyesi, tarihî dokuyu yansıtmadığı belirlenen ve tehlike arz eden 25 binayı yıkacak

Sivas Anıtlar Yüksek Kurulu, Yozgat Belediyesi’nin talebi üzerine yeniden değerlendirmeye tâbi tuttuğu 25 binanın tarihî dokuyu yansıtmadığına karar vererek, tescilini iptal etti.
Yozgat Belediyesi de, daha önce koruma altında olduğu için yıkılmasına izin verilmeyen Yozgat’taki 25 binanın yıkımına başladı.

Yozgat Belediye Başkanı Yusuf Başer, ‘tarih ve kültür şehri’ Yozgat’ta tescilli 105 bina bulunduğunu hatırlattı.

Yozgat’ın tarihi yeniden yazılmalı

Tarihe isimlerini bir isyanla yazdıran Çapanoğulları’nın torunları, seksen sekiz yıl sonra iade-i itibar istiyor. İsyanın gerçekleştiği döneme özgü şartların göz ardı edilmesine ve resmî tarihte “devlet düşmanı” gibi gösterilmelerine içerleyenler sadece onlar değil. Adı bazı kaynaklarda isyanla anılan Yozgat halkı da, bazı kaynaklarda “Millî Mücadele karşıtı bir şehir” olarak anılmaktan rahatsız.